GENEL GEREKÇE
2025
yılı itibarıyla Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yaşanan şiddetli kuraklık, bölge
illerindeki tarımsal üretimi ve hayvancılığı ciddi biçimde etkilemiş, çok
sayıda çiftçiyi ve köylüyü ekonomik ve sosyal olarak ağır bir şekilde mağdur
etmiştir. Şırnak, Mardin, Diyarbakır, Batman, Şanlıurfa, Kırıkkale, Kırşehir ve
Yozgat illerinde yağışlerin mevsim normallerinin çok altında kalması nedeniyle,
buğday, arpa, mercimek gibi temel ürünlerin gelişimi durmuş, birçok köyde
tarlalardaki ürünler başak bile tutmamış; ekinlerin boyu 10-15 santimetreyi
aşamamıştır. Bu nedenle biçerdöverle hasat yapılamamış, ürünler kuruyarak
tarlada hayvan yemi olarak bırakılmıştır.
Tarımsal
üretim maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle mazot, gübre ve tohum gibi girdileri
borçlanarak temin eden çiftçiler, ürün alamadıkları için borçlarını ödeyemez
hale gelmiş; hayvancılıkla geçimini sağlayan köylüler de yem temininde
zorlandıkları için iflas noktasına gelmiştir. Kuraklık nedeniyle hayvanlarını
satmak zorunda kalan aile sayısı gün geçtikçe artmakta, bölgenin sosyoekonomik
yapısı telafisi zor bir krize sürüklenmektedir. Uzmanlar, bu yıl yaşanan
kuraklığın etkilerinin sadece 2025 yılı ile sınırlı kalmayacağını, toprak
verimliliğini azaltarak gelecek yıllarda da üretimi tehdit edeceğini
belirtmektedir.
Bu
çerçevede kuraklığın etkilediği illerde tarım ve hayvancılıkla geçinen
kesimlerin ekonomik olarak ayağa kalkabilmesi ve gıda arz güvenliğinin
korunması için bölgenin afet bölgesi ilan edilmesi artık bir zorunluluk haline
gelmiştir. Bu kanun teklifi ile Şırnak, Mardin, Diyarbakır, Batman, Şanlıurfa,
Kırıkkale, Kırşehir ve Yozgat illerinin 2025 yılı kuraklık afetinden dolayı
"Afet Bölgesi" ilan edilmesi ve bu kapsamda çiftçilere borç
ertelemesi, hibe desteği, yem yardımı, sulama yatırımlarının hızlandırılması
gibi desteklerin sağlanması hedeflenmektedir. Kuraklık gibi yıkıcı etkileri
olan doğa olaylarının afet mevzuatı kapsamında ele alınması, afet yönetiminin
bütüncül bir yaklaşımla yürütülmesi bakımından da önem arz etmektedir.
MADDE GEREKÇELERİ
MADDE
1- Şırnak, Mardin,
Diyarbakır, Batman, Şanlıurfa, Kırıkkale, Kırşehir ve Yozgat illerinde 2025
yılında yaşanan kuraklık nedeniyle ortaya çıkan ekonomik ve sosyal zararların
giderilmesi ile bu illerin afet bölgesi ilan edilerek vatandaşlara gerekli
yardımların ulaştırılması amaçlanmaktadır. Bu düzenleme ile afetin etkilerini
azaltmak ve benzer durumlara karşı hazırlıklı olmak hedeflenmektedir.
MADDE
2- Yürürlük
maddesidir.
MADDE
3- Yürütme
maddesidir.
UMUMİ HAYATA MÜESSİR AFETLER
DOLAYISİYLE ALINACAK TEDBİRLERLE YAPILACAK YARDIMLARA DAİR KANUNDA DEĞİŞİKLİK
YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ
MADDE
1- 15/5/1959
tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak
Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanuna aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
"GEÇİCİ
MADDE 28- Şırnak, Mardin, Diyarbakır, Batman, Şanlıurfa, Kırıkkale, Kırşehir ve
Yozgat 2025 yılında yaşanan kuraklık nedeniyle afet bölgesi ilan edilmiştir. Afet
bölgesi ilan edilen bu yerlerde vatandaşların alacakları yardımlarda bu Kanun
hükümleri uygulanır."
MADDE
2- Bu Kanun yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE
3- Bu Kanun
hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.