GENEL GEREKÇE
Eğitim
ve öğrenim hakkının sosyal devlet ve fırsat eşitliği ilkeleri çerçevesinde
genişletilerek sunulması ve bu hakkın kullanılmasını sınırlayan her türlü
engelin kaldırılması devletin görevidir. Bu nedenle kişinin maddi ve manevi
varlığının geliştirilmesinin aracı olan eğitim öğrenim hakkı, Anayasada devlete
edim yükleyen pozitif statü hakları arasında sayılmıştır. Bir ülkenin her
yönüyle gelişip ilerlemesi, vatandaşlarının bilgi, beceri ve kazanımlarının
seviyesi ile doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda yükseköğretimin rolü ve etkisi
tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de belirleyici olmaktadır.
Yükseköğretim
kurumlarında okuyan birçok öğrenci, ülkenin sosyoekonomik şartları, bireysel ve
psikolojik etkenler ve sair nedenlerle öğrenimlerini tamamlayamamaktadır. Bir
yükseköğrenim kurumuna kayıt hakkı kazandığı halde kaydını yaptırmamış olanlar
da eklendiğinde yükseköğrenimlerini tamamlayamamış birey sayısı azımsanmayacak
derecede fazladır. Bu teklif ile öğrenim süreçlerini tamamlayamamış, okudukları
yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği herhangi bir şekilde kesilmiş, bu kurumlarda
okuma hakkını kaybeden öğrencilerin öğrenimlerine kaldığı yerden devam etme ve
yükseköğrenimlerini tamamlama imkanı ve hakkı tanınacaktır. Böylece atıl
durumdaki bilgi, beceri ve kazanımların değerlendirilerek bireysel gelişimin,
mesleki donanımın sağlanması ve dolayısıyla toplum için gerekli olan nitelikli
insan kaynağının sağlanması amaçlanmaktadır.
Teklifte bazı suçlar yönünden istisnalar belirtilmekle birlikte düzenlemenin kapsamı geniş tutulmuştur. Özellikle yasada öngörülen azami süre nedeniyle yükseköğrenim süreçlerini tamamlayamamış kişilerin mağduriyeti de giderilmiş olacaktır. Düzenleme kapsamında öğrenime başlayanların askerliklerini erteleme imkanı getirilmiş ve düzenlemeden yararlanabilecek durumda olup da askerde olanlara da makul başvuru süresi tanınmıştır. Ayrıca eşdeğer bölümlere geçiş hakkı tanınmıştır. Böylece teklifin amacına ulaşması için kolaylaştırıcı ve destekleyici düzenlemeler öngörülmüştür.
MADDE GEREKÇELERİ
MADDE
1- 2547 sayılı
Yükseköğrenim Kanununa geçici madde eklenerek kendi isteği ile yükseköğretim
kurumuyla ilişiğini kesen ve azami süre nedeniyle öğrenim hakkını kaybedenler
de dahil her ne sebeple olursa olsun yükseköğretim kurumlarıyla ilişiği
kesilenler veya kayıt hakkı kazandığı halde kaydını yaptırmayan yükseköğretim
öğrencilerine yükseköğretimlerini tamamlama imkanı ve hakkı tanınmaktadır.
MADDE
2- Yürürlük
maddesidir.
MADDE
3- Yürütme
maddesidir.
YÜKSEKÖĞRETİM KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK
YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ
MADDE
1- 04/11/1981
tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğrenim Kanununa aşağıdaki geçici madde
eklenmiştir.
"GEÇİCİ
MADDE 85- Yükseköğretim kurumlarında hazırlık dâhil bütün sınıflarda intibak,
ön lisans, lisans tamamlama, lisans, lisansüstü öğrenimi gören öğrencilerden bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar, kendi isteğiyle ilişikleri kesilenler
ve azami öğrenim sürelerini dolduranlar dahil, uyuşturucu veya uyarıcı madde
imal ve ticareti suçundan (madde 188) mahkum olanlar ile sahte belge sebebiyle
kaydı iptal edilenler ile kayıt sırasında sahte belge verenler hariç, her ne
sebeple olursa olsun ilişiği kesilenler ile bir yükseköğretim programını
kazanarak kayıt yapma hakkı elde ettikleri halde kayıt yaptırmayanlar, bu
maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde ilişiklerinin
kesildiği veya kayıt hakkı kazandıkları yükseköğretim kurumuna başvuruda
bulunmaları şartıyla bu Kanunun 44 üncü maddesinde belirtilen esaslara göre
2024-2025 eğitim-öğretim yılında öğrenimlerine başlayabilirler." "Birinci
fıkra kapsamında yeniden öğrenime başlayanların askerlik ertelemeleri 25/6/2019
tarihli ve 7179 sayılı Askeralma Kanununun 20'nci maddesindeki usul ve esaslara
göre yapılır." "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte askerlik
görevini yapmakta olanlar terhislerini takip eden 2 ay içinde ilgili
yükseköğretim kurumuna başvurmaları halinde bu maddede belirtilen haklardan
yararlandırılır." "Bu maddede yer alan hükümlerden yararlanarak
yükseköğretim kurumuna kayıt yaptırıp işi veya ikametinin başka bir ilde
bulunduğunu belgeleyenler, üniversiteye giriş yılı itibarıyla geçmek istediği
üniversitenin taban puanını sağlamaları ve ikamet ettikleri ildeki
yükseköğretim kurumlarının senatolarının da uygun görmesi halinde, senatolar
tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde ikamet ettikleri ildeki
üniversitelerdeki eşdeğer diploma programlarına yatay geçiş yapabilirler."
"Bu maddeden yararlanıp bir yükseköğretim kurumunda öğrenci statüsü
kazananlar başvurmaları halinde Anadolu Üniversitesi, Ankara Üniversitesi,
Atatürk Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi bünyesindeki açık öğretim ön
lisans veya lisans düzeyindeki eşdeğer bölümlere yatay geçiş yapabilirler. Bu
maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim
Kurulu yetkilidir."
MADDE
2- Bu Kanun yayımı
tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE
3- Bu Kanun
hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.